fbpx

Myślisz o zakończeniu kariery sportowej. A wiesz już co dalej?

with Brak komentarzy
Koniec kariery dla sportowca to ważny moment w życiu. Sportowa emerytura z natury rzeczy zaczyna się nawet 35 lat wcześniej niż ustawowy wiek emerytalny. Co znajdzie się w Twoim CV? Z czym wyjdziesz do świata poza sportem? Kariera sportowca ma to do siebie, że jest wymagająca i wyjątkowa, ale przychodzi moment, że się kończy a Ty masz do zagospodarowania resztę życia.

317 dni poza domem

„317 dni poza domem. Można zapomnieć jak wygląda normalne życie – chodzenie do sklepu, po zakupy, sprzątanie, bycie w domu w ogóle. Można się odzwyczaić. Walizki nie były wnoszone, szybkie pranie, pakowanie i kolejny wyjazd. Ta perspektywa co będzie dalej, jak ja to wszystko poukładam i czy odnajdę się w tym życiu po sporcie i po tej karierze. …Za życie nie rozdają złotych medali. Zabrzmiało trochę pesymistycznie? No trochę tak… Jestem nauczona tylko sportu, a nie normalnego życia. Dlatego mówię, że jedyne co w życiu dobrze robię to wiosłuję, a reszta przede mną.”
To tylko kilka zdań, które padły w trakcie wywiadu Oko w Oko z Magdaleną Fularczyk-Kozłowską na temat jej kariery sportowca i niełatwym etapie wyjścia ze świata sportu. Kilka zdań z ust złotej medalistki Igrzysk w Rio, tak autentycznych i szczerych. O wyzwaniach w sporcie, uśmiechu i jednocześnie poczuciu słabości, o depresji, odczuciu porażki mimo zdobywanych medali. Kilka zdań, które sprowokowały napisanie tego artykułu w kontekście holistycznego podejścia do kariery sportowca z akcentem na jej dobre zakończenie. Na poszukiwania swojej dalszej drogi i budowanie planu na życie po wyjściu ze świata sportu. „Pytanie co dalej? (…) Co dalej ze sobą zrobić? (…) To życie gdzieś trzeba sobie poukładać.”
Zanim przejdziesz do dalszej części artykułu obejrzyj cały wywiad, żeby zrozumieć kontekst i poczuć dzisiejszy temat. Link do wywiadu: https://www.youtube.com/watch?v=m6jZLMSi6JE

Moment na refleksję

Świat sportu to wiele przykładów pozytywnych, spełnionych zawodowo sportowców, którzy osiągnęli szczyt w swojej dziedzinie i z planem wyszli w świat poza sportem. Takim świadectwem jest na przykład Steffi Graff, która w wywiadach podkreśla, że czuje się spełniona, ponieważ osiągnęła wszystko w swojej karierze co było można osiągnąć i zaplanowała wcześniej swoje kolejne kroki. Jej pożegnanie ze sportem to naturalne zakończenie pewnego etapu w życiu.
Znane są również przykłady sportowców, gdzie nagła kontuzja i stan zdrowia uniemożliwia dalsze uczestnictwo w zawodach zupełnie lub mocno je ogranicza, uniemożliwiając utrzymanie mistrzostwa na najwyższym poziomie. Mocny przykład to tenisista Andy Murray i jego spotkanie z dziennikarzami podczas Australian Open 2019, kiedy na konferencji informował o swoim stanie zdrowia i decyzji o zakończeniu kariery sportowej. Jego wystąpienie znajdziesz pod tym linkem: https://www.youtube.com/watch?time_continue=10&v=YykdkgcRm78&feature=emb_title

Czy po obejrzeniu tych dwóch materiałów i w odniesieniu się do przykładów, które znasz z mediów i ze swojego otoczenia, dostrzegasz jak ważne jest ustalenie planu, który może być Twoim drugim filarem i zabezpieczy „pozasportowy” etap życia? Planu, który w momencie, kiedy jako zawodnik pomyślisz o wyjściu ze sportu, pozwoli Ci na harmonijną adaptację do nowego stylu życia i realizację nowych wyzwań.
Większość sportowców definiuje się przez pryzmat swojej aktywności, a sport naturalnie jest częścią ich tożsamości i tu też skupiona jest cała energia i uwaga. Realizowanie roli sportowca często odbywa się kosztem innych sfer życia. Szczyt kariery zawodowej pokrywa się zazwyczaj z momentem rozpoczęcia „normalnej” aktywności zawodowej. Kiedy Ty trenujesz i skupiasz się udziale w zawodach i osiąganiu wyników, Twoi rówieśnicy idą rytmem wyznaczanym przez kolejne stopnie w edukacji i zdobywają pierwsze praktyki i doświadczenia zawodowe na rynku pracy. Twój rytm wyznacza trener oraz terminarz zawodów i godziny treningów, cały tryb Twojej pracy jest temu podporządkowany. Jednak miej na uwadze fakt, że wychodząc ze sportu będziesz musiał planować swoje codzienne zajęcia, zadbać o swoją kondycję i zasoby finansowe do dalszego życia.

Dwutorowa kariera sportowca

Od kilku lat temat zawodnika w kontekście zakończenia kariery sportowej nabiera kształtów i jest rozwijany pod hasłem dwutorowej kariery zawodowej (dual-track career). Definicja jej jest dość krótka – chodzi tu o równoległe połącznie sportu wraz z edukacją w życiu zawodnika. Czasem możecie spotkać się również z terminem kariery trójtorowej („triper-track career), gdzie dodatkowym elementem jest praca zawodowa. Ta sytuacja odnosi się do sportowców, którzy trenują, uczą się
i jednocześnie pracują. Łączenie kariery sportowej i nauki przynosi korzyści, ale również jest wyzwaniem, które wymaga wysiłku, dobrej organizacji, a także elastyczności, wsparcia i finansowania ze strony związku sportowego oraz jednostki edukacyjnej (szkoły, uczelni).
Do głównych wyzwań dwutorowej kariery można zaliczyć nadmierne przeciążenie studentów-sportowców, ryzyko wypalenia oraz konflikt na linii sport-edukacja i w rezultacie przedwczesna rezygnacja albo ze sportu, albo z edukacji. Korzyści takie jak zrównoważony styl życia, szerszy kontakt ze światem zewnętrznym, wielostronny rozwój osobowości są jednak rekompensatą i dużą wartością dodaną do włożonego wysiłku. Zdecydowanie ułatwiają planowanie dalszej drogi życiowej i ułatwiają karierę zawodową. Ważne jest dopasowanie rozwiązania do Twojej indywidualnej sytuacji.
Z badań wynika, że sportowcom, którzy w trakcie kariery realizowali równolegle swoją drogę w edukacji, mają wsparcie w rodzinie, trenerach i swoim klubie, łatwiej jest dobrze zaplanować sam moment wyjścia ze sportu i płynnie przejść przez etap adaptacji do nowej rzeczywistości. Istotną rolę odgrywa tu również praca z psychologiem sportu, ponieważ samo wyjście ze sportu jest ogromnym przeżyciem i wiąże się ze stresem, a czasem i szokiem, na który trzeba się mentalnie przygotować.

Krótko reasumując

W literaturze podaje się kilka czynników, które wpływają na jakość całego procesu wyjścia ze sportu, między innymi poziom zawodowstwa i osiągnięcia sportowe, zdobyte medale olimpijskie, stan zdrowia zawodnika i to czy sam podjął decyzję o zakończeniu kariery, czy też kontuzja lub inne nagłe zdarzenie spowodowało potrzebę natychmiastowej zmiany planów. Równie ważnym czynnikiem wspierającym jest popularna dyscyplina i czy zawodnik jest rozpoznawalny medialnie i społecznie. Nie można zapominać również o emeryturze sportowej oraz poduszce finansowej z dochodów uzyskanych z działalności sportowej. Kluczowy jest tu poziom wykształcenia sportowca i wsparcie ze strony najbliższego otoczenia.
Najbardziej komfortowym scenariuszem zakończenia kariery sportowej jest zaplanowane, płynne i zgodne z osobą zawodnika przejście do nowej roli. Wtedy jest możliwe pełne czerpanie radości z osiągniętych sukcesów, zaplanowanie satysfakcjonującego zawodowo zajęcia, dalszy kontakt ze sportem w nowej formie i zapewnienie bezpieczeństwa finansowego z myślą o sobie i swojej rodzinie. Warto więc już teraz przeanalizować i zastanowić się na jakim jesteś etapie w swojej karierze jako sportowiec i jak dobrze zaplanować co chcesz robić w dalszym swoim życiu. Daj sobie szansę na  przygotowanie się do podjęcia nowych wyzwań zawodowych na „sportowej emeryturze”.
Powodzenia!
Aleksandra Żybura
Coach i Doradca Kariery

Literatura

  • Raport „Kariera dwutorowa sportowców w Polsce: diagnoza sytuacji raport z analizy danych zastanych  oraz badań ilościowych i jakościowych”, Dr Renata Włoch, DELAB Uniwersytet Warszawski, 2015
  • Zakończenie kariery sportowej w perspektywie złego starzenia się, Marcin Krawczyński w Realność złego starzenia się Poza polityczną i społeczną powinnością, red.Leszek Buliński, Toruń 2015

Leave a Reply